پایان جدول خاموشی یا تغییر مدل مدیریت بار؟
تغییر در شیوه اطلاعرسانی خاموشیها، اگرچه با هدف افزایش انعطافپذیری شبکه و امکان واکنش سریعتر به شرایط متغیر مصرف انجام شده، اما همزمان پرسشهایی درباره شفافیت اطلاعرسانی و دسترسی آسان مشترکان به اطلاعات دقیق ایجاد کرده است.
همزمان با تشدید ناترازی برق در تابستان ۱۴۰۵، شیوه اطلاعرسانی و اجرای برنامههای مدیریت مصرف برق تغییر کرده؛ تغییری که در آن، مدل انتشار یک جدول عمومی و یکپارچه خاموشی کمرنگتر شده و اطلاعرسانی درباره زمان و نحوه اعمال محدودیتها بیشتر به سطح شرکتهای توزیع برق استانها و شرایط محلی هر منطقه منتقل شده است.
به گزارش برق مدیا، این تغییر به معنای واگذاری کامل تصمیمگیری درباره خاموشیها به استانها نیست؛ چرا که سیاستهای کلان مدیریت بار، میزان کاهش مصرف موردنیاز و چارچوب اجرای محدودیتها همچنان از سوی توانیر تعیین میشود. با این حال، شرکتهای توزیع برق استانها در اجرای برنامهها، تنظیم زمانبندیهای محلی و اطلاعرسانی به مشترکان نقش پررنگتری دارند.
این رویکرد البته موضوع تازهای نیست و واگذاری بخشی از فرآیند اجرای مدیریت بار به استانها از سالهای گذشته وجود داشته است. مدیران صنعت برق نیز پیشتر اعلام کرده بودند که زمان و نحوه اعمال محدودیتها میتواند با توجه به شرایط شبکه، میزان مصرف، وضعیت آبوهوایی و ملاحظات هر منطقه، با هماهنگی مسئولان استانی تنظیم شود.
تغییر در شیوه اطلاعرسانی خاموشیها، اگرچه با هدف افزایش انعطافپذیری شبکه و امکان واکنش سریعتر به شرایط متغیر مصرف انجام شده، اما همزمان پرسشهایی درباره شفافیت اطلاعرسانی و دسترسی آسان مشترکان به اطلاعات دقیق ایجاد کرده است.
عبور از انتشار جدولهای عمومی خاموشی
بررسی اطلاعیههای شرکتهای توزیع نیروی برق در استانهای مختلف نشان میدهد که در تابستان امسال، اطلاعرسانی خاموشیها بیش از گذشته به شکل منطقهای و از طریق سامانههای رسمی انجام میشود. در این الگو، زمان اعمال محدودیتها میتواند بر اساس شرایط شبکه، دمای هوا، میزان مصرف و محدودیتهای فنی هر منطقه تغییر کند.
تغییری که نشان میدهد با افزایش فشار بر شبکه برق، مدیریت بار بیش از گذشته به تصمیمگیری سریعتر و متناسب با شرایط هر منطقه نیاز دارد؛ هرچند این تغییر بیشتر در شیوه اجرا و اطلاعرسانی نمود پیدا کرده و به معنای تغییر کامل ساختار مدیریت خاموشیها نیست.
3 الگوی متفاوت مدیریت خاموشی در کشور
بررسی وضعیت استانها نشان میدهد شرکتهای توزیع برق برای اطلاعرسانی و اجرای مدیریت بار، از روشهای متفاوتی استفاده میکنند:
1- کلانشهرها؛ استعلام هوشمند جایگزین جدولهای ثابت
در برخی کلانشهرها مانند تهران، اطلاعرسانی خاموشیها بیشتر از طریق سامانههای دیجیتال و استعلام شناسه قبض انجام میشود و جدولهای عمومی ثابت کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.
در این مناطق، زمان احتمالی قطعی برق بر اساس وضعیت شبکه و برنامه مدیریت بار اعلام میشود؛ رویکردی که هدف آن جلوگیری از انتشار برنامههایی است که ممکن است به دلیل تغییر شرایط مصرف یا محدودیتهای فنی، در عمل نیازمند اصلاح باشند.
2- برخی استانها؛ ادامه انتشار برنامههای زمانبندی
در مقابل، تعدادی از شرکتهای توزیع برق استانها همچنان برنامههای مدیریت مصرف و زمانبندی محدودیتها را به شکل منطقهای منتشر میکنند. در این مناطق، اطلاعرسانی منظم به مشترکان، بخشی از فرآیند مدیریت بار در روزهای اوج مصرف محسوب میشود.
استانهایی که با شرایط اقلیمی خاص، رشد مصرف یا محدودیتهای شبکه مواجه هستند، معمولاً برای افزایش پیشبینیپذیری، از مدلهای اطلاعرسانی زمانبندیشده استفاده میکنند.
3- تمرکز بر مدیریت بار صنایع و مشترکان پرمصرف
در برخی مناطق نیز اولویت مدیریت مصرف، کاهش فشار بر شبکه از طریق کنترل مصرف مشترکان صنعتی، تجاری و پرمصرف است تا محدودیت کمتری به بخش خانگی تحمیل شود.
در این بخش، اطلاعرسانی بیشتر از طریق سامانههای اختصاصی، پیامک و ابزارهای ارتباطی شرکتهای توزیع انجام میشود و برنامه مدیریت بار متناسب با شرایط هر منطقه تنظیم میشود.
کارشناسان صنعت برق معتقدند تغییر شیوه اطلاعرسانی، بهتنهایی راهحل ناترازی شبکه نیست. بر اساس اظهارات مسئولان وزارت نیرو، رشد مصرف برق بهویژه در بخش سرمایشی همچنان فشار قابل توجهی بر شبکه وارد میکند. از سوی دیگر، کاهش تولید نیروگاههای برقآبی به دلیل خشکسالی، محدودیت تأمین سوخت برخی نیروگاهها و استمرار محدودیت مصرف در بخش صنعت، از عوامل تشدیدکننده ناترازی محسوب میشوند.
در چنین شرایطی، مدیریت مصرف و اعمال محدودیتهای منطقهای همچنان یکی از ابزارهای اصلی حفظ پایداری شبکه برق است؛ ابزاری که اکنون بیش از گذشته بر انعطافپذیری، تصمیمگیری منطقهای و اطلاعرسانی هدفمند تکیه دارد.
پاسخ توانیر به حذف جدول خاموشیها
در ادامه حواشی حذف جدول خاموشیها، مدیرکل دفتر راهبری شبکه شرکت توانیر با تشریح علت عدم انتشار جدول خاموشیها، گفته است که اطلاعرسانی مستقیم به مشترکان جایگزین انتشار عمومی شده است.
به گفته رضا کفیلی، دلیل عدم ارائه جدول خاموشی جنبههای امنیتی و حریم خصوصی دارد.
او توضیح داده که در سالهای گذشته، مشترکین خواستار این بودند که اطلاعات خاموشیها را بهصورت مستقیم دریافت کنند، چرا که اگر جدولی در سایتی منتشر شود، لازم است آدرس کلیه مشترکین در آن ذکر شود تا زمان خاموشیها مشخص گردد. این موضوع دارای جنبههای امنیتی و حریم خصوصی است.
کفیلی با بیان اینکه ما سعی داریم تا در روزهای آینده اطلاعرسانی بیشتری انجام دهیم راههای اطلاع از برنامه خاموشی را به شرح زیر برشمرد.
کاربران میتوانند با وارد کردن شناسه قبض در اپلیکیشن برق من، خاموشیهای احتمالی را ببینند.
بازوی برق من در پیام رسان بله نیز اطلاعرسانیهایی درباره خاموشیها خواهد داشت.
مشترکین میتوانند با جستجوی سایت شرکت توزیع برق مربوط به خود، زمان خاموشیها را بررسی کنند.