از «فعلا ناترازی نداریم» تا خاموشیهای تهران؛
یک روز و دو روایت از وضعیت برق کشور
از صبح امروز،کاربران شبکههای اجتماعی و برخی رسانهها از قطع برق در نقاط مختلف تهران خبر میدهند؛ آن هم قطعیهای چند ساعته.
تنها سه روز پس از آنکه مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران، بازه زمانی ۱۵ تیر تا ۱۵ مرداد را حساسترین مقطع تامین برق کشور عنوان کرده و گفته بود: «این دوره، محدوده بحرانی پیک تابستان است»، قطعیهای برق پایتختنشینان را غافلگیر کرد.
به گزارش برق مدیا، از صبح امروز،کاربران شبکههای اجتماعی و برخی رسانهها از قطع برق در نقاط مختلف تهران خبر میدهند؛ آن هم قطعیهای چند ساعته.
این در حالی بود که صبح امروز اکبر حسنبکلو معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر، به ایرنا گفته بود که «اگر نیاز مصرف تا 75 هزار و 500 مگاوات را شاهد باشیم، هیچ محدودیتی در حوزه خانگی نخواهیم داشت»، اما خیلی زود، خبرهای بسیاری از خاموشیهای ناگهانی در نقاط مختلف پایتخت شنیده شد.
خبرها از قطعی برق 2 و حتی 4 ساعت حکایت دارند.
تماسها با 121 (مرکز فوریت های برق) پاسخی کوتاه و یکسان داشت؛ نقص فنی.
در پیامکهایی که برای برخی مشترکان هم ارسال شد، اعلام شده است «اشتراک برق شما، به دلیل بروز مشکل فنی قطع شده و همکاران ما در حال بررسی و رفع عیب هستند»؛ پیامکی مشابه پیامکهای گذشته.
در این میان با گذشت چند ساعت از انتشار خبرهای بسیاری در خصوص قطع برق در مناطق مختلفی از پایتخت از ولنجک تا محدوده خیابانهای ولیعصر و قائم مقام و ... شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ درخصوص خاموشیهای امروز اطلاعیهای صادر و اعلام کرد: «افزایش بار شبکه در محدوده مزبور موجب بروز اشکالات فنی در یکی از خطوط نیرو رسانی شد که با تلاش گروه های فنی اعزامی، اختلال پیش آمده رفع شده و جریان برق در مناطق مزبور برقرار شده است.»
همچنین کامبیز ناظریان مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ هم در گفتگو با برق مدیا قطعی برق در مناطقی از پایتخت را فنی اعلام کرده است.
این در حالیست که در روزهای اخیر گزارشهای متعددی از قطعی برق در شهرهای مختلف کشور منتشر شده؛ هرچند مسئولان همچنان تاکید میکنند، برنامهای برای خاموشی برنامهریزیشده وجود ندارد و حتی از دستاوردهایی در راستای حذف بارهای غیرمجاز رونمایی میکنند.
در ماههای گذشته، یکی از محورهای اصلی برنامههای وزارت نیرو، کاهش بار شبکه از طریق اجرای طرح ملی مهتاب و برخورد با مصرفهای غیرمجاز بوده است. محمد الهداد، مدیرعامل توانیر، پیشتر از حذف حدود ۵۰۰ مگاوات بار غیرمجاز از شبکه برق کشور خبر داده بود. او همچنین چند روز پیش اعلام کرد که تنها در دو مانور سراسری اجرای طرح مهتاب، ۱۱۸ مگاوات دیگر از بار غیرمجاز شبکه کاهش یافته و بیش از ۱۹ میلیون کیلوواتساعت انرژی صرفهجویی شده است.
اگر این ارقام را در کنار هم قرار دهیم، پرسشی قابل تامل مطرح میشود؛ سرنوشت باری که با اجرای طرح مهتاب و جمعآوری انشعابهای غیرمجاز از شبکه حذف شده، چه شده و تا چه اندازه در پایداری شبکه و کاهش احتمال خاموشیها اثرگذار بوده است؟
دو روایت؛ یک پرسش
در این میان از یک سو، روایت رسمی صنعت برق این است که نسبت به تابستان سال گذشته وضعیت تولید و تراز شبکه بهبود یافته و فعلا ناترازی وجود ندارد. از سوی دیگر، گزارشهای میدانی از خاموشیهای مقطعی، اطلاعیههای متعدد مدیریت مصرف، هشدار نسبت به افزایش دما و تشدید برخورد با مشترکان پرمصرف، تصویری متفاوت را پیش روی افکار عمومی قرار میدهد.
البته از منظر فنی، وقوع خاموشیهای محدود، الزاما به معنای ناترازی تولید و مصرف نیست. قطع برق میتواند ناشی از حوادث شبکه توزیع، خروج اضطراری تجهیزات، تعمیرات یا جابهجایی بار باشد. اما در چنین شرایطی، آنچه اهمیت بیشتری پیدا میکند، اطلاعرسانی سریع و شفاف درباره علت خاموشیهاست؛ موضوعی که امروز جای خالی آن احساس شد.
آنچه مردم میبینند
برای مشترکان، تفاوت چندانی میان خاموشی ناشی از ناترازی یا خاموشی ناشی از حادثه فنی وجود ندارد؛ در هر دو حالت برق قطع شده و تفاوت اصلی در پاسخگویی است.
اگر خاموشیهای امروز ناشی از حادثه فنی بوده، انتظار میرود شرکتهای مسئول علت، محدوده و زمان رفع مشکل را بهصورت رسمی اعلام کنند. اگر هم این قطعیها بخشی از مدیریت بار بوده، افکار عمومی انتظار دارد برنامه آن از پیش اطلاعرسانی شود تا شهروندان و کسبوکارها بتوانند برای آن برنامهریزی کنند.
مطالبهای فراتر از خاموشی
آنچه امروز بیش از خود قطعی برق جلب توجه میکند، شکاف میان روایت رسمی و تجربه شهروندان است. از یک سو مسئولان از پایداری شبکه و نبود ناترازی سخن میگویند و از سوی دیگر، خبر خاموشی در تهران و گزارشهایی درباره برنامههای مدیریت مصرف و محدودیت برق در استانهای مختلف منتشر میشود.
در چنین شرایطی، شاید مهمترین مطالبه نه صرفا جلوگیری از خاموشی، بلکه شفافیت در اطلاعرسانی باشد؛ اینکه هر زمان برق قطع میشود، مردم بدانند چرا برق قطع شده، چه زمانی وصل خواهد شد و آیا این اتفاق تکرار میشود یا خیر. همین شفافیت میتواند از شکلگیری شایعات، انتشار جدولهای غیررسمی خاموشی و کاهش اعتماد عمومی جلوگیری کند.