بحران ناترازی و چالش تولید برق
بحران ریشهدار کسری برق با آغاز موج جدید گرما بار دیگر گریبانگیر صنایع کشور شده است.
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران
قطعیهای مکرری که افت تولید، توقف درآمدزایی و در نهایت گرانی را در بازار رقم میزند. با توجه به این شرایط این سوال مطرح میشود روند تولید برق ایران در یکسال اخیر چگونه بوده است؟
بررسیهای کارشناسی نشان میدهد در حال حاضر، فرآیند تولید برق در کشور روال عادی خود را طی میکند و چالشهای موجود، پدیدههای نوظهوری محسوب نمیشوند. با این حال ریشه اصلی مشکلات فعلی را باید در «کسری ظرفیت» جستوجو کرد که از گذشته وجود داشته و ارتباط مستقیمی با شرایط جنگی اخیر ندارد. هرچند ماده اولیه نیروگاههای ما همچنان گاز یا سوخت مایع است و زیرساختهای نیروگاهی تغییری نکردهاند، اما باید توجه داشت که برخی از واحدهای نیروگاهی خارج شده از مدار، عمدتا متعلق به بخشهای تولیدی بودهاند که خود، مصرفکننده برق تولیدی خویش محسوب میشدند.
تغییرات اقلیمی و آغاز فصل بحران
خوشبختانه در سال جاری، شرایط جوی تا خردادماه یاریگر شبکه بود و تجربه فصل بهاری خنک و معتدل باعث شد تا فشار شدیدی بر سیستمهای برودتی وارد نشود. همین امر موجب شد تا واحدهای مسکونی با حداقل خاموشی مواجه شوند و واحدهای صنعتی نیز با مدیریت یک روز قطعی برق در هفته، امور خود را گذران کنند. با این حال، با بروز و ظهور موج گرما، پیشبینی میشود که دوره جدید خاموشیها آغاز شده و فشار ناشی از کسری برق بیش از پیش نمایان شود.
این روند در حالی شکل گرفته که علیرغم درخواستهای مکرر از دولت و تاکید صریح ریاست جمهوری مبنی بر عدم تحمیل خاموشی به بخش صنعت، متاسفانه همچنان شاهد هستیم که قرعه خاموشیها به نام صنعت میافتد. این رویکرد باعث آسیبهای جدی به روند تولید و وارد آمدن خسارات هنگفت به این بخش شده است .
آمارهای ارائه شده از سوی مراجع مختلف، از جمله وزارت صمت، گویای واقعیت تلخی است؛ به طوری که در سال گذشته، شاخص روزهای کارکرد صنعت عدد ۱۵۵ روز را نشان میدهد که بخشی از آن متاثر از شرایط جنگی و بخش عمدهای نیز ناشی از قطعی برق و گاز بوده است .
روندی که توقف فعالیت صنعتگران و در نهایت قطع درآمد، کاهش تولید و در نهایت ایستایی چرخه تدارکات کشور را به همراه خواهد داشت. زمانی که صنعتگر قادر به تولید نباشد، درآمدهای ملی کاهش یافته و این زنجیره در نهایت به گرانی و ایجاد دلواپسی در سطح جامعه ختم میشود، لذا پیگیری وزارت صمت برای جلوگیری از قطع برق صنایع، ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ ثبات اقتصادی است
چالش سوخت و مخاطرات زیستمحیطی
در حوزه تامین سوخت، نیز هرچند در حال حاضر برای تولید برق با کمبود مواجه نیستیم، اما قطعی است که در فصل زمستان با کمبود شدید گاز روبرو خواهیم شد. در چنین شرایطی، ناگزیر به استفاده از سوخت مایع در نیروگاهها هستیم که این اقدام علاوه بر مشکلات فنی، منجر به تشدید آلایندگی هوا و بروز بحرانهای زیستمحیطی جدی خواهد شد.