هشدار درباره آینده انرژی صنعت؛ برق و گاز ارزان دیگر مزیت نیستند
باید بپذیریم که قیمت انرژی با هزینه انرژی یکسان نیست. ممکن است قیمت گاز یا برق پایین باشد، اما اگر انرژی در دسترس نباشد، آن انرژی عملاً به درد صنعت نمیخورد و دیگر مزیت محسوب نمیشود.
استاد دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به کسری گاز، به تولید برق نیروگاههای حرارتی در زمستان اشاره کرد و گفت: وقتی مردم در استانهایی مانند گیلان و مازندران یا مناطق سردسیر دیگر نیاز به گاز برای گرمایش دارند، طبیعی است که اولویت تأمین انرژی با خانوارها باشد.
به گزارش برق مدیا به نقل از اقتصادنیوز، هاشم اورعی در همایش «صنعت فولاد و سنگآهن در دوران تحول» با اشاره به شرایط بحرانی انرژی در کشور، گفت: سالها انرژی ارزان به عنوان یک نهاده در صنعت کشور نهادینه شده بود. سنگآهن نسبتاً فراوان، گاز ارزان و برق یارانهای، همگی در انتخاب فناوری و همچنین بیتوجهی به پیشرفت فناوری تأثیرگذار بودند. ما به خواب رفتیم و تصور کردیم انرژی ارزان یک مزیت دائمی است و با اتکا به آن، کار بزرگی انجام میدهیم.
استاد دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف گفت: شرایطی ایجاد شده که امروز تولیدکننده بزرگ فولاد در جهان هستیم، اما به جای اینکه صرفاً به این موضوع افتخار کنیم، باید از خودمان بپرسیم چرا تولیدکننده فولاد انرژیبری هستیم. مسئله امروز صنعت همین است.
اورعی با بیان اینکه نگاه قدیمی به انرژی دیگر پاسخگو نیست، تصریح کرد: کار به جایی رسیده که دیگر نمیتوانیم با نگاه قدیمی و سنتی، انرژی ارزان را به عنوان یک نهاده در اختیار صنعت فرض کنیم. واقعیت امروز کشور این است که با کمبود گاز در زمستان و کمبود برق در تابستان مواجه هستیم.
استاد دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف، ادامه داد: حداقل ۱۰ سال است که میگوییم گاز نداشتن را نباید مسئلهای مخصوص زمستان و بیبرقی را مشکلی مخصوص تابستان بدانیم. از سالها قبل مفهوم «ناترازی» را مطرح کردم و امروز به همان شرایطی رسیدهایم که نسبت به آن هشدار داده میشد.
او با تأکید بر اینکه مسئله اصلی صنعت، صرفاً قیمت انرژی نیست، گفت: باید بپذیریم که قیمت انرژی با هزینه انرژی یکسان نیست. ممکن است قیمت گاز یا برق پایین باشد، اما اگر انرژی در دسترس نباشد، آن انرژی عملاً به درد صنعت نمیخورد و دیگر مزیت محسوب نمیشود.
اورعی با اشاره به سه مفهوم «قیمت اسمی»، «قیمت واقعی» و «قیمت اقتصادی» اظهار کرد: ما یک قیمت اسمی داریم؛ مثلاً قیمت هر مترمکعب گاز یا هر کیلووات ساعت برق. قیمت واقعی نیز وجود دارد، اما مسئله اصلی ما امروز قیمت اقتصادی انرژی است. قیمت اقتصادی حاصل جمع قیمت واقعی انرژی و هزینه عدم دسترسی به آن است.
استاد دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف، خاطرنشان کرد: مشکل امروز صنعت ما، بیش از آنکه قیمت اسمی انرژی باشد، هزینه عدم دسترسی به انرژی است. وقتی برق یا گاز در زمان مورد نیاز در اختیار صنعت قرار نگیرد، حتی انرژی ارزان نیز نمیتواند مزیت ایجاد کند.
او با اشاره به افزایش قیمت برق در بازار سبز گفت: هفته گذشته دیدم قیمت مبادله برق در بازار سبز به حدود ۱۳ هزار و ۲۵۰ تومان به ازای هر کیلووات ساعت رسیده است. این موضوع نشان میدهد که شرایط انرژی در کشور تغییر کرده و حتی اگر در گذشته انرژی ارزان را مزیت صنعت میدانستیم، امروز دیگر نمیتوان به سادگی چنین فرضی را پذیرفت.
اورعی تأکید کرد: حتی اگر فرض کنیم انرژی ارزان است، اما هزینه تولید به دلیل عدم دسترسی و محدودیتهای انرژی بالا باشد، نتیجه تفاوتی نمیکند. بنابراین به نظر من هیچ راهی وجود ندارد جز اینکه صنعت کشور، از جمله صنعت فولاد، برای بقا حتماً نگاه خود را نسبت به انرژی تغییر دهد. صنعت ما حتماً باید به فکر راهکارهای جایگزین باشد.
او با اشاره به وضعیت ناترازی گاز اظهار کرد: پیشبینیها نشان میدهد کسری گاز در ماههای سرد زمستان میتواند به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون مترمکعب در روز برسد. برخی برآوردها نیز این رقم را حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب در روز اعلام میکنند.
استاد دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف ادامه داد: فرض کنید مدیرعامل یک شرکت گاز در یکی از استانهای سرد شمال و شمالشرق کشور هستید؛ وقتی مردم در استانهایی مانند گیلان و مازندران یا مناطق سردسیر دیگر نیاز به گاز برای گرمایش دارند، طبیعی است که اولویت تأمین انرژی با خانوارها باشد. حتی اگر مدیرعامل یک کارخانه فولاد هم باشیم، در چنین شرایطی ناچاریم بپذیریم که مردم در اولویت قرار دارند و انرژی ابتدا به بخش خانگی اختصاص پیدا کند.