35 میلیون تومان برای روشنایی خیابان‌های تهران

به گزارش برق مدیا، روشنایی خیابان‌های تهران، یکی از قدیمی‌ترین دغدغه‌های ساکنان و حاکمان پایتخت ایران بوده و جالب است که در واقع همین مساله بوده که بساط برق‌رسانی به خانه‌های تهرانی‌ها را به راه انداخته؛ به زبان ساده، اول خیابان‌ها در تهران روشن شد، و به تبع آن، خانه‌ها هم آرام آرام نورانی شد.

روشنایی خیابان‌های تهران، از دوران سلطنت ناصرالدین شاه گرفته تا همین حالا،  مساله‌ای حیاتی و مهم است.  این روزها گله‌ها از تاریکی کوچه‌های فرعی و خلوت است اما تا همین نیم قرن پیش، حتی برخی از اصلی‌ترین معابر تهران هم شب‌ها تاریکی بودند. یکی از این خیابان‌ها، جاده قدیم شمیران یا همان خیابان شریعتی امروزی است که تازه در ابتدای دهه 40، شب‌هایش روشن شد.

بنگاه برق تهران، کار نصب چراغ‌های برق در این خیابان بلند و حیاتی شهر را در زمستان سال 1341 آغاز کرد و در اولین روز از سال 1342، به گزارش روزنامه اطلاعات به نقل از این بنگاه، «سراسر جاده مزبور روشن شده و خطر تصادم اتومبیل‌ها که ناشی از نور مقابل بود از میان رفته است.»

نصب چراغ برق در معابر اصلی تهران، یکی از اقدامات مهم بنگاه برق تهران در آن سال بوده که علاوه بر تامین امنیت شبانه، همانطور که در گزارش روزنامه اطلاعات در 7 فروردین 1342 به آن اشاره شده، جلوی تصادفات شهری را هم می‌گرفته است. این مساله چنان مهم بوده که شهرداری، 35 میلیون تومان «بودجه روشنایی» برای آن در نظر گرفته بود. بعد از جاده قدیم شمیران، جاده شهرری و سایر جاده‌های اطراف تهران در نوبت دریافت بودجه بوده‌اند و قرار بر این بوده که که «در ظرف مدت چند سال در سراسر خیابان‌های تهران پایه‌های جدید برق» نصب شود. 

تامین روشنایی این معابر اصلی، ادامه رویاهای دور و دراز مقامات حکومتی و شهری پایتخت در یک حدود یک قرن پیش از آن به شمار می‌رفت که از زمان حکومت ناصرالدین شاه آغاز شده بود. در دوران سلطنت ناصرالدین شاه، مثل دوران پیش از آن، تاریکی خیابان‌های تهران، چنان شب‌های پایتخت را رعب انگیز می‌کرد که مردم با رفتن نور خورشید، از ترس دزدان و راهزنان و حیوانات وحشی به خانه می‌خزیدند. تا این که ناصرالدین شاه بعد از یکی از سفرهای خود به فرنگ، یکی از مقامات رده بالای حکومتش را مسئول تامین روشنایی شبانه ارگ سلطنتی و خیابان‌های اطراف آن کرد. با همت میرزا حسین خان سپهسالار، کارخانه‌ای در خیایان امیر کبیر فعلی راه‌اندازی شد که با ذغال سنگ کار می‌کرد و گاز کاربیت را با لوله به ارگ و خیابان‌های اطراف آن می‌فرستاد و آنجا فانوس‌ها با سوزاندن آن روشن می‌شدند. یکی از این خیابان‌ها، خیابان امیرکبیر است که به خاطر این چراغ‌ها، نام چراغ گاز و البته بعدا چراغ برق روی آن گذاشته شد. این کارخانه و روشنایی حاصل آن به مرور از رونق افتاد تا این که در دوران مظفرالدین شاه، به همت بازرگان خوشنام آن دوره، امین الضرب، احیا شد. او این بار برق‌کشی خیابان‌ها را با خرید تجهیزات کارخانه برق از روسیه آغاز کرد و آن را در سال 1258 راه اندازی کرد. این اولین کارخانه تولید برق در ایران بود و به همین خاطر به این بازرگان خوشنام لقب پدر برق ایران را داده‌اند. هدف اولیه این کارخانه که توان تولید 400 کلیو وات را داشت، روشن کردن خیابان‌ها بود اما کم کم برق کشی به خانه‌ها هم شروع شد و اینطور بود که روشن کردن خیابان‌ها، در نهایت به روشن شدن خانه‌ها انجامید.

عکس قدیمی از انتقال برق