چین برق یک سال مکزیک را دور ریخت؛ هدررفت ۳۶۰ تراواتساعت برق پاک
چین در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶، به اندازه برق مصرفی مکزیک در یک سال، برق پاک تولیدشده از منابع تجدیدپذیر را از مدار خارج کرد. اتفاقی که نشان میدهد شبکههای برق این کشور نتوانستهاند همگام با سرعت توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر پیش بروند.
به گزارش برق مدیا به نقل از رویترز، محدودسازی تولید برق تجدیدپذیر یا Curtailment به معنای جلوگیری از ورود بخشی از برق تولیدشده از نیروگاههای بادی و خورشیدی به شبکه، به دلیل رسیدن شبکه به سقف ظرفیت انتقال یا جذب برق است. این پدیده به یکی از چالشهای رو به رشد صنعت انرژیهای تجدیدپذیر در جهان تبدیل شده و وابستگی همچنان بالای کشورها به سوختهای فسیلی را نشان میدهد.
چین که بزرگترین تولیدکننده برق خورشیدی جهان است، در فاصله ژانویه تا ژوئن امسال حدود ۳۶۰ تراواتساعت برق پاک را از مدار خارج کرد؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۹ درصد افزایش داشته است.
این برآورد در گزارشی که در ماه جاری از سوی Global Energy Monitor (GEM) و مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک (CREA) منتشر شده، ارائه شده است.
برآورد این دو نهاد از میزان محدودسازی تولید برق تجدیدپذیر در چین، بهمراتب بیشتر از ارقامی است که دولت این کشور اعلام کرده است.
تحلیلگران معتقدند کمبود زیرساختهای انتقال برق و همچنین قراردادهایی که بهرهبرداری از نیروگاههای زغالسنگ جدید چین را تضمین میکنند، باعث شده بخش قابل توجهی از تولید برق خورشیدی و بادی، با وجود ظرفیت بالای تولید، امکان ورود به شبکه را پیدا نکند.
یوان رن، تحلیلگر موسسه مشاورهای Wood Mackenzie، در این باره گفت: «محدودسازی تولید برق در چین یک مشکل ساختاری است، نه یک گلوگاه موقت. انتظار داریم فشار ناشی از محدودسازی تولید تا پایان این دهه ادامه داشته باشد.»
از سوی دیگر، افزایش محدودسازی تولید برق تجدیدپذیر، در کنار سیاست جدید چین که قیمت ثابت و تضمینشده برق تجدیدپذیر را حذف کرده، به کاهش ۶۶ درصدی نصب نیروگاههای خورشیدی جدید در این کشور طی سال جاری منجر شده است.
همزمان انتظار میرود تولید برق نیروگاههای زغالسنگسوز چین در سال جاری بار دیگر افزایش پیدا کند؛ اتفاقی که کاهش تولید برق زغالسنگ در این کشور برای نخستین بار در یک دهه گذشته را معکوس خواهد کرد.
سایه محدودسازی تولید بر سر سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر
اداره ملی انرژی چین که از ماه مارس انتشار آمار ماهانه محدودسازی تولید برق به تفکیک استانها را متوقف کرده است، ماه گذشته اعلام کرد که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، ۸.۶ درصد از تولید برق خورشیدی و ۹.۱ درصد از تولید برق بادی چین از مدار خارج شده است.
اما برآورد GEM و CREA نشان میدهد که با در نظر گرفتن دادههای تعدیلشده بر اساس شرایط آبوهوایی و برای محاسبه میزان برق محدودشدهای که در آمار رسمی ثبت نشده، حدود ۲۶.۱ درصد از مجموع تولید برق بادی و خورشیدی چین در شش ماه نخست سال امکان ورود به شبکه را پیدا نکرده است.
اداره ملی انرژی چین به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این اختلاف آماری پاسخ نداد.
شاون شووی ژانگ، اقتصاددان ارشد یک موسسه مشاورهای در پکن، میگوید افزایش محدودسازی تولید برق، ارزیابی اولیه از توجیه اقتصادی پروژههای جدید انرژی را دشوارتر کرده است.
یوان رن نیز معتقد است سرمایهگذاری در بخش برق پاک در حال تغییر مسیر است؛ به این معنا که سرمایهگذاران به جای پروژههای مستقل خورشیدی، بیشتر به سمت پروژههای خورشیدی همراه با ذخیرهساز حرکت میکنند تا ریسک ناشی از محدودسازی تولید کاهش یابد.
محدودسازی تولید برق تجدیدپذیر؛ مشکلی فراتر از چین
افزایش محدودسازی تولید برق تجدیدپذیر تنها به چین محدود نمیشود و کشورهای دیگر در منطقه آسیا-اقیانوسیه و اروپا نیز با این مشکل روبهرو هستند.
در بازار ملی برق استرالیا، میزان برق محدودشده در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با افزایش ۳۷ درصدی به ۲.۹۳ تراواتساعت رسید. این رقم معادل حدود ۷ درصد از کل تولید برق بادی و خورشیدی این بازار بود.
در ژاپن نیز شبکه برق از ورود حدود ۲.۳۵ تراواتساعت برق تجدیدپذیر جلوگیری کرد؛ رقمی که نسبت به سال گذشته ۳۴ درصد افزایش داشته و معادل حدود ۴ درصد از کل تولید برق تجدیدپذیر این کشور است.
هند، سومین تولیدکننده بزرگ برق خورشیدی جهان، نیز در سهماهه منتهی به ژوئن، حدود ۸.۱۳ تراواتساعت برق خورشیدی را به دلیل محدودیتهای شبکه از مدار خارج کرد. وزیر انرژیهای تجدیدپذیر هند اعلام کرده است که این میزان معادل حدود ۱۴ درصد از کل تولید برق خورشیدی هند در این دوره سهماهه بوده است.
این رقم در مقایسه با سهماهه منتهی به مارس، زمانی که حدود ۰.۴۷ تراواتساعت از تولید برق تجدیدپذیر هند، شامل برق خورشیدی و بادی، محدود شده بود، افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
البته اندیشکده انرژی Ember اعلام کرده است که تولید برق خورشیدی هند معمولا در سهماهه منتهی به ژوئن بسیار بیشتر است و بنابراین میزان محدودسازی تولید نیز در این فصل بهطور طبیعی بالاتر خواهد بود.
کوستانتسا رانگلوا، تحلیلگر Ember، معتقد است توسعه کارآمد زیرساختهای شبکه و افزایش فوری ظرفیت ذخیرهسازی باتری میتواند از تشدید محدودسازی تولید برق تجدیدپذیر در جهان جلوگیری کند.
او در عین حال به بلغارستان و شیلی به عنوان نمونههایی اشاره کرده که میتوان از تجربه آنها استفاده کرد.
رانگلوا گفت: «شیلی در سال ۲۰۲۵ حدود ۴ گیگاواتساعت ظرفیت باتری اضافه کرد و ظرفیت ذخیرهسازی نصبشده خود را بیش از دو برابر افزایش داد. بخش عمده این ظرفیت جدید در کنار نیروگاههای خورشیدی احداث شد و به کاهش محدودسازی تولید برق کمک کرد.»