شبکه برق؛ گلوگاه جدید رقابت دیتاسنترها در جنوب شرق آسیا

به گزارش برق مدیا به نقل از روزنامه فلیپینی  The Manila Times، رشد مراکز داده و توسعه زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی، سرعت افزایش تقاضای برق در جنوب شرق آسیا را بالا برده است.

بر اساس این گزارش که با استناد به گزارش مشترک شرکت مشاوره مدیریت Bain & Company و بانک بین‌المللی Standard Chartered نوشته شده، انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰، مراکز داده حدود ۳۵ تا ۴۵ تراوات‌ساعت تقاضای جدید برق ایجاد کنند. بخش عمده این تقاضا نیز در چند مرکز اصلی از جمله سنگاپور، جوهور، بانکوک، جاکارتای بزرگ، مانیل و باتام متمرکز خواهد شد.

تفاوت این نوع مصرف با مصرف خانگی یا حتی خودروهای برقی در مقیاس آن است. مراکز داده معمولا به شکل بارهای بسیار بزرگ وارد شبکه می‌شوند؛ به‌طوری که هر پروژه می‌تواند بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ مگاوات برق نیاز داشته باشد.

از سوی دیگر، دیتاسنترها نمی‌توانند مانند برخی مصرف‌کنندگان، با قطعی یا نوسان برق کنار بیایند و به برق پایدار و ۲۴ ساعته نیاز دارند.

اینجاست که یک مشکل مهم ایجاد می‌شود: ساخت یک مرکز داده ممکن است تنها یک تا سه سال زمان ببرد، در حالی که توسعه و تقویت زیرساخت‌های شبکه انتقال و توزیع ممکن است پنج تا ۱۵ سال طول بکشد.

در نظرسنجی Bain از اپراتورها، ۹۰ درصد آنها تاخیر در اتصال به شبکه را یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های خود عنوان کرده‌اند. بسیاری از این اپراتورها نیز حاضرند برای اطمینان از دسترسی به‌موقع به برق، هزینه بیشتری بپردازند.

در نتیجه، اگر شبکه بتواند پاسخگوی این تقاضا باشد، مراکز داده می‌توانند به سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های تجدیدپذیر و سایر زیرساخت‌های انرژی کمک کنند.

وضعیت کشورهای جنوب شرق آسیا یکسان نیست

گزارش The Manila Times نشان می‌دهد کشورهای منطقه از نظر آمادگی شبکه برای پذیرش این بارهای بزرگ در شرایط یکسانی قرار ندارند.

مالزی و به‌ویژه منطقه جوهور به یکی از مقاصد مهم شرکت‌های بزرگ فناوری تبدیل شده است. روند اتصال پروژه‌ها به شبکه در این منطقه با سرعت دنبال می‌شود، اما محدودیت‌های مربوط به تامین آب و همچنین ظرفیت شبکه انتقال و توزیع می‌تواند سرعت توسعه را محدود کند.

در تایلند، منطقه اقتصادی شرقی این کشور با استفاده از زمین‌های صنعتی از پیش تعیین‌شده و منابع تولید قابل کنترل، تلاش کرده زمان مورد نیاز برای دسترسی پروژه‌ها به برق را کاهش دهد. با این حال، افزایش سریع بارهای بزرگ باعث کاهش حاشیه ذخیره شبکه شده است.

در اندونزی، تعداد پروژه‌های منتظر اتصال به شبکه در حال افزایش است. خوشه‌های مراکز داده در منطقه جاکارتای بزرگ با صف‌های چندساله برای اتصال مواجه شده‌اند؛ بازاری که شرکت دولتی PLN  در آن نقش اصلی را دارد.

ویتنام نیز از تقاضای بالای شرکت‌ها و چارچوب‌های جدید برای قراردادهای خرید مستقیم برق برخوردار است، اما اختلافات مربوط به سازوکارهای قدیمی خرید تضمینی برق و محدودیت شبکه انتقال در شمال کشور، اعتماد سرمایه‌گذاران را تحت تاثیر قرار داده است.

دولت‌ها چه باید بکنند؟

گزارش Bain و Standard Chartered مجموعه‌ای از اقدامات را برای کاهش این گلوگاه پیشنهاد کرده است.

دولت‌ها باید روند صدور مجوزها را سریع‌تر کنند و برای مصرف‌کنندگان بزرگ، زمان مشخصی برای دسترسی به برق تعیین کنند. همچنین چارچوب قراردادهای خرید مستقیم و مجازی برق و مقررات انتقال باید شفاف‌تر شود.

از سوی دیگر، امکان مشارکت انتخابی بخش خصوصی در زیرساخت‌های انتقال و توزیع و ایجاد مناطق صنعتی سبز با زمین، برق و مجوزهای از پیش آماده می‌تواند روند جذب سرمایه را سریع‌تر کند.

در بخش مالی نیز استفاده از صندوق‌های سرمایه‌گذاری منطقه‌ای، منابع مالی ترکیبی و توسعه بازار گواهی انرژی‌های تجدیدپذیر و کربن می‌تواند هزینه تامین مالی پروژه‌های شبکه و انرژی‌های تجدیدپذیر را کاهش دهد.

شرکت‌ها نیز می‌توانند با تجمیع نیاز برق خود در چند سایت، ارائه برنامه شفاف از زمان افزایش مصرف و خرید مرحله‌ای برق، توسعه شبکه را با برنامه توسعه خود هماهنگ کنند.

وقتی شبکه آماده نباشد، سرمایه‌گذاری هم متوقف می‌شود

در نهایت، گزارش The Manila Times یک هشدار جدی دارد: اگر توسعه شبکه و اصلاح بازار برق همزمان با رشد تقاضا پیش نرود، جنوب شرق آسیا ممکن است به بازاری بزرگ برای مصرف خدمات دیجیتال تبدیل شود، بدون آنکه بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی حاصل از این تحول در خود منطقه باقی بماند.

اما اگر دولت‌ها و شرکت‌ها همزمان روی توسعه شبکه انتقال و توزیع، ذخیره‌سازی و انرژی‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کنند، مراکز داده می‌توانند به یک محرک برای توسعه زیرساخت انرژی تبدیل شوند.

به بیان ساده، رشد هوش مصنوعی و مراکز داده فقط به تراشه، سرور و زمین نیاز ندارد؛ به شبکه‌ای نیاز دارد که بتواند برق مورد نیاز آنها را در هر ساعت از شبانه‌روز تامین کند.

و همان‌طور که گزارش جمع‌بندی می‌کند: «زیرساخت را درست کنید، سرمایه‌گذاری به دنبال آن خواهد آمد.»